Diz ekleminde ağrı, kireçlenme ya da yaralanmalara bağlı şikâyetlerde uygulanan PRP tedavisi, hastanın kendi kanından elde edilen platelet açısından zengin plazmanın ekleme enjekte edilmesiyle yapılır. Bu işlem sonrası tedavinin etkili ve kalıcı olabilmesi için hastanın bazı noktalara dikkat etmesi gerekir.
Kliniğimizde PRP uygulaması sonrasında hastalarımız detaylı olarak bilgilendirilir ve adım adım takip edilir. Böylece hem tedavi sürecinin daha konforlu geçmesi hem de istenilen sonuçların daha hızlı alınması sağlanır.
PRP Tedavisi Nedir ve Dizde Neden Uygulanır?
PRP, kendi kanınızdan alınan trombositlerin yoğunlaştırılarak hasarlı bölgeye enjekte edilmesidir. Trombositler, içerdikleri yüzlerce büyüme faktörü sayesinde vücudun onarım mekanizmalarını tetikler. Diz ekleminde ise kireçlenme, menisküs yırtıkları veya tendon sorunları gibi durumlarda, hasarlı dokunun iyileşmesini hızlandırmak, iltihabı azaltmak ve ağrıyı gidermek amacıyla uygulanır.
PRP Sonrası İyileşme Süreci Neden Önemlidir?
PRP, bir ilaç gibi semptomları anında baskılamaz; bunun yerine vücuda burada bir hasar var, onarıma başla emri verir. Bu komutun en iyi şekilde yerine getirilebilmesi için vücudun optimal bir iyileşme ortamına ihtiyacı vardır.
Tedavi sonrası kurallara uymak, enjekte edilen büyüme faktörlerinin en verimli şekilde çalışmasını sağlar, yeni doku oluşumunu destekler ve tedavinin nihai başarısını doğrudan etkiler. Yapılan çalışmalar, ortopedik tedavilerde hastanın rehabilitasyon protokollerine uyumunun, daha iyi fonksiyonel sonuçlar elde etmede kilit rol oynadığını göstermektedir.
İlk 48 Saat: Kritik Dönem
Enjeksiyon sonrası ilk iki gün, iyileşme sürecinin en hassas olduğu dönemdir. Bu dönemde temel hedefiniz, dizinizi dinlendirmek ve vücudun başlattığı onarım sürecine izin vermektir.
- Mümkün olduğunca ayağa kalkmaktan ve yürümekten kaçının.
- Dizinize tam yük vermekten kaçının. Gerekirse, ev içinde kısa mesafelerde yürümek için koltuk değneği kullanabilirsiniz.
- Dizi bükmeyi veya ağır kaldırmayı gerektirecek hareketlerden kesinlikle uzak durun.
PRP Sonrası Ağrı ve Ödem Normal Mi? Nasıl Yönetilir?
Evet, son derece normaldir. PRP, etkisini bölgede kontrollü bir iltihabi reaksiyon (enflamasyon) başlatarak gösterir. Bu, iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır. Dolayısıyla, enjeksiyon sonrası ilk birkaç gün dizinizde ağrı, şişlik (ödem), hassasiyet ve sıcaklık artışı hissetmeniz beklenir. Bu durum, tedavinin çalıştığının bir işaretidir. Bu ağrı genellikle 2-3 gün içinde azalır.
Buz Uygulaması ve Bacağın Yüksekte Tutulması
PRP sonrası ağrı ve ödemi yönetmenin en iyi iki yolu buz ve ayağı yukarda tutmaktır.
- Bir havluya sarılmış buz torbasını, dizinizin ağrıyan ve şişen bölgelerine günde 3-4 kez, her seferinde 15-20 dakika süreyle uygulayın. Bu, ödemi kontrol altında tutar ve ağrıyı hafifletir.
- Otururken veya uzanırken, bacağınızın altına birkaç yastık koyarak dizinizi kalp seviyesinden yukarıda tutun. Bu, yer çekimi sayesinde şişliğin dağılmasına yardımcı olur.
PRP Sonrası Duş ve Banyo Ne Zaman Yapılabilir?
Enfeksiyon riskini önlemek için enjeksiyon bölgesinin ilk 24-48 saat boyunca kuru kalması önemlidir. Bu sürede duş almamanız önerilir. 48 saat sonrasında, enjeksiyon bölgesini su geçirmez bir bantla kapatarak hızlı bir duş alabilirsiniz. Ancak dizinizi suyun içinde bekletmekten (küvet, havuz, deniz) en az 3-5 gün boyunca kaçınmalısınız.
Günlük Aktivitelere Dönüş: Diz PRP Sonrası Yürüme
İlk 48 saatlik dinlenme döneminden sonra, yavaş yavaş günlük aktivitelere dönebilirsiniz. Kısa mesafeli yürüyüşler genellikle serbesttir ancak vücudunuzun sinyallerini dinlemeniz gerekir. Ağrı hissederseniz, aktiviteyi durdurun ve dinlenin. Uzun süre ayakta kalmaktan veya uzun yürüyüşlerden en az bir hafta boyunca kaçınmalısınız. Masa başı bir işte çalışıyorsanız, birkaç gün içinde işe dönebilirsiniz.
Kaçınılması Gereken İlaçlar (Anti-inflamatuarlar)
PRP, kök hücre veya benzeri biyolojik tedavilerden sonra en önemli noktalardan biri ilaç kullanımına dikkat etmektir. Özellikle anti-inflamatuar yani iltihap giderici ilaçlar, vücudun doğal iyileşme sürecini baskılayarak tedavinin etkisini azaltabilir.
Bu nedenle, işlemden sonraki ilk günlerde ve hekim önerisi olmadan bu ilaçların kullanılmaması büyük önem taşır. Kliniğimizde uygulama sonrası hastalarımıza hangi ilaçlardan kaçınmaları gerektiği detaylı şekilde anlatılır ve güvenli alternatif ağrı kesiciler önerilir.
- Aspirin (asetilsalisilik asit)
- İbuprofen (Advil, Brufen)
- Naproksen (Apranax, Naprosyn)
- Diklofenak (Voltaren, Dikloron, Cataflam)
- Ketoprofen (Profenid)
- Indometazin (Endol)
- Meloksikam (Mobic)
- Etorikoksib (Arcoxia)
- Celekoksib (Celebrex)
Bunlar NSAİİ grubu ilaçlardır ve PRP sonrası iyileşme sürecini olumsuz etkileyebileceği için genellikle önerilmez.
PRP Sonrası Diz Egzersizleri: Ne Zaman ve Nasıl Başlanmalı?
Egzersiz, iyileşme sürecinin kilit bir parçasıdır ancak doğru zamanda ve doğru şekilde yapılmalıdır. Genellikle kademeli bir program izlenir:
- İlk Hafta sadece nazik hareket açıklığı egzersizleri (örneğin yatakta topuğu kaydırarak dizi büküp düzeltme) yapılır. Amaç, eklemin donmasını önlemektir.
- 2-4. Haftalar fizyoterapist eşliğinde, dize yük bindirmeyen güçlendirme egzersizlerine (izometrik kasılmalar, düz bacak kaldırma gibi) başlanır.
- 4-6. Haftalar ve Sonrası yük bindiren egzersizler ve fonksiyonel hareketler (hafif squat, bisiklet gibi) yavaş yavaş programa eklenir.
PRP’nin Etkisi Ne Zaman Hissedilmeye Başlar?
PRP biyolojik bir süreç olduğu için etkisi zamanla ortaya çıkar. İlk olumlu etkiler genellikle 2-4 hafta içinde hissedilmeye başlanır. Ağrıdaki belirgin azalma ve fonksiyondaki artış için ise genellikle 6-8 hafta beklemek gerekir. Tedavinin nihai sonucu ise 3-6 ay arasında tam olarak oturur.
Tedavi Sonrası Kontrol ve Takip Randevuları
Kliniğimizde uygulanan her tedavi sonrası en az işlem kadar önemli olan bir diğer aşama, düzenli kontrol ve takip sürecidir. Çünkü yapılan uygulamanın kalıcı fayda sağlaması, hastanın iyileşme sürecinin doğru yönetilmesiyle mümkündür. Bu nedenle işlemden sonra belirlenen tarihlerde hastalarımız mutlaka kontrol randevusuna çağrılır.
Bu randevularda iyileşme düzeyi değerlendirilir, gerekirse ek tedavi veya destekleyici egzersizler planlanır. Böylece hem hastanın güvenliği sağlanır hem de tedaviden en yüksek verim alınır. Kliniğimizin en büyük farkı, tedavi sonrası da hastalarını yalnız bırakmaması ve süreci yakından takip etmesidir.
PRP Öncesi Sonrası Beklenen Değişimler
PRP tedavisi, eklem ağrıları, kireçlenme ya da spor yaralanmaları gibi durumlarda iyileşmeyi hızlandırmak ve ağrıyı azaltmak için sıkça tercih edilen bir yöntemdir. Ancak tedaviden önce ve sonra yaşanabilecek değişimlerin bilinmesi, hastaların süreci doğru yönetmesi açısından oldukça önemlidir.
Kliniğimizde PRP uygulaması öncesinde hastalarımıza detaylı bilgilendirme yapılır; sonrasında ise adım adım hangi aşamalarda ne tür farklılıklar görülebileceği açıklanır. Böylece tedavi süreci hem daha güvenli hem de beklentilere uygun şekilde ilerler.
| Zaman Dilimi | Beklenen Durum |
| İlk 48 Saat | Ağrı, şişlik, hassasiyet (en yoğun dönem) |
| 1-2 Hafta | Ağrı ve şişliğin azalması, hafif sızlama |
| 2-6 Hafta | Belirgin rahatlama, fonksiyonlarda artış başlangıcı |
| 6+ Hafta | Ağrıda ciddi azalma, günlük aktivitelere dönüş |
Sonuç: Başarılı Bir Sonuç İçin Tedavi Sonrası Kurallara Uymak
PRP diz tedavisi, hekim ve hasta arasında bir takım oyunudur. Hekim, en doğru teşhisi koyar ve enjeksiyonu en doğru teknikle uygular. Bu oyunun ilk yarısıdır. İkinci yarı ise tamamen size aittir.
Tedavi sonrası kurallara özenle uymak, sabırlı olmak ve vücudunuza iyileşmesi için gerekli zamanı tanımak, bu biyolojik tedaviden alacağınız sonucu doğrudan belirler ve sağlıklı dizlere kavuşma yolculuğunuzu başarıyla tamamlamanızı sağlar.
Hekimden Not – Op. Dr. Gökçe Mık
Kliniğimizde bir PRP enjeksiyonu yaptıktan sonra hastama her zaman şunu söylerim: ‘Biz şimdi vücudunuza onarım için gerekli olan malzemeyi ve talimatı verdik. Bundan sonraki göreviniz, inşaat alanını korumak ve işçilerin rahat çalışmasını sağlamaktır.’ Bu inşaat alanı sizin diziniz, işçiler ise kendi hücrelerinizdir.
Dinlenerek, doğru egzersizleri yaparak ve yasaklı ilaçlardan kaçınarak bu sürece en büyük katkıyı siz sağlarsınız. Unutmayın, bu yolculukta birlikteyiz ve her adımda size destek olmak için buradayız. Sorularınız olursa iletişim kurmaktan çekinmeyin.
Sıkça Sorulan Sorular
PRP sonrası ağrı ve şişlik beklenir. Ancak bu durum çok şiddetliyse, kızarıklık yayılıyorsa veya ateşiniz çıkarsa, enfeksiyon gibi nadir bir komplikasyonu dışlamak için derhal hekiminize başvurmalısınız.
Masa başı bir işte çalışıyorsanız 1-2 gün içinde dönebilirsiniz. Ancak sürekli ayakta durmayı veya fiziksel aktivite gerektiren bir işiniz varsa, işe dönüş süreniz 1-2 haftayı bulabilir. Bu konuyu hekiminizle konuşarak planlamanız en doğrusudur.
Özel bir diyet gerekmese de, iyileşme sürecinde vücudun onarım mekanizmalarını desteklemek için protein açısından zengin, bol antioksidan içeren taze sebze ve meyvelerle beslenmek ve bol su içmek genel sağlığınıza ve dolayısıyla iyileşmenize katkı sağlar.
