Kliniğimde bir hastama “Buradaki ödemi ve ağrıyı çözmek için lokal bir kortizon iğnesi yapmamız gerekiyor” dediğimde, aldığım ilk tepki genellikle endişe dolu bir bakış oluyor. “Aman hocam, kortizon mu?”, “Kortizon iğnesi kilo aldırır mı?”, “Çok zararlı değil mi o?” gibi sorularla anında karşılaşıyorum.
Toplumda kortizon hakkında o kadar çok “kulaktan dolma” bilgi var ki, bu güçlü tedaviyi bir “öcü” gibi görmemiz çok normal. Özellikle kortizon iğnesi yaptıranlar yorumları diye internette aratıldığında, bir sürü farklı (ve bazen de kafa karıştırıcı) deneyimle karşılaşılıyor.
Hekimden Not
Lütfen “kortizon” kelimesinden korkmayın. Biz hekimlerin korktuğu şey kortizon değil, kontrolsüz, gereksiz ve yüksek dozda kullanılan kortizondur. Doğru teşhisle, doğru bölgeye, doğru dozda ve bir uzman tarafından uygulanan lokal kortizon enjeksiyonu, tıpkı bir yangını söndüren bir itfaiye ekibi gibi çalışır. Amacımız, yüksek ağrıya neden olan o şiddetli ödemi ve iltihabı hızla söndürerek sizi ağrılarınızdan kurtarmak ve fizik tedaviye hazır hale getirmektir.
Kortizon İğnesi Nedir, Ne İşe Yarar? (Güçlü Anti-inflamatuar)
Kortizon iğnesi, vücutta doğal olarak bulunan kortizol hormonunun sentetik bir versiyonunu içerir. Vücudumuz zaten stres ve iltihapla başa çıkmak için bu hormonu üretir.
Bu iğnenin tıptaki en büyük gücü, güçlü bir iltihap giderici olmasıdır. Bir bölgede yaralanma, sıkışma veya aşınma olduğunda, vücut oraya bir “yangı” tepkisi gönderir. Bu da ağrı, şişlik ve kızarıklık olarak karşımıza çıkar. Kortizon iğnesi, doğrudan o yangının merkezine uygulanır ve bu tepkiyi çok hızlı bir şekilde baskılar.
Hangi Durumlarda Yapılır? (Bel Fıtığı, Eklem Ağrıları, Alerji)
Kortizon iğneleri tıbbın birçok alanında kullanılsa da, bir Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı olarak benim kliniğimde en sık kullandığım durumlar şunlardır:
- Omuz Sıkışma Sendromu ve Bursit – Omzunu kaldıramayan, geceleri üzerine yatamayan hastalarda.
- Tenisçi Dirseği / Golfçü Dirseği – Dirsekteki tendon yapışma yerlerindeki ödem için.
- Diz Kireçlenmesi (Osteoartrit) – Kireçlenmenin aniden alevlendiği, dizin şiştiği ve ağrıdığı dönemlerde.
- El ve El Bileği Sorunları – Tetik parmak, DeQuervain tenosinoviti gibi durumlarda.
- Ayak Bileği Sorunları – Tendinit ve bursitler için.
- Bel Fıtığı – Doğrudan sinirin sıkıştığı bölgeye (epidural alana) uygulanarak, bacağa vuran ağrıyı (siyatik) ameliyatsız tedavi etmek için.
İğne tedavileri dışında, romatoloji ve dermatoloji gibi branşlar da alerjik reaksiyonlar ve farklı hastalıklar için kortizonu kullanır.
Kortizon İğnesi İsimleri (Diprospan, Dipromed, Prednol vb.)
Hastalarım bazen “Hocam bana Diprospan yapıldı” veya “Prednol kullandınız değil mi?” diye sorarlar. Diprospan, Dipromed, Prednol gibi isimler, farklı firmaların ticari markalarıdır.
Bunlar temelde farklı kortizon türevleridir. Bazıları daha kısa etkilidir, bazıları ise “depo” formdadır. “Depo” enjeksiyon, ilacın uygulandığı bölgede yavaş yavaş salınarak 3-4 hafta boyunca etkisini sürdürmesi demektir. Hangi ilacın seçileceğine, hastalığın durumuna ve uygulama bölgesine göre biz hekimler karar veririz.
1 Tane Kortizon İğnesi Yan Etkileri Nelerdir?
“1 tane” vurgusu çok önemlidir. Çünkü kortizonun korkulan yan etkilerinin neredeyse tamamı, uzun süreli ve ağızdan alınan yüksek dozlarla ilgilidir.
Sadece 1 tane yapılan lokalkortizon iğnesinin en sık görülen yan etkileri genellikle geçici ve hafiftir:
- İğne Yapılan Yerde Ağrı
- Yüzde Kızarma
- Kan Şekerinde Geçici Yükselme
- Ciltte Renk Açılması/İncelme
Kortizon İğnesi Kilo Aldırır Mı?
Hastalarımın en çok korktuğu soru budur ve cevabım çok nettir. Hayır kilo aldırmaz. Eklem içine veya tendon çevresine yapılan 1 (bir) adet lokal kortizon iğnesi kilo aldırmaz.
Kilo alma, vücutta su tutma, yüzde yuvarlaklaşma gibi yan etkiler; aylarca, hatta yıllarca, yüksek dozda ağızdan tablet olarak kortizon kullanmak zorunda olan (örneğin ağır romatizmal hastalıklar, organ nakli gibi durumlarda) hastalarda görülen sistemik yan etkilerdir.
Lokal yapılan bir enjeksiyonun kan dolaşımına katılımı o kadar düşüktür ki, böyle bir yan etkiye yol açması beklenmez.
Kortizon İğnesinden Sonra Kaç Gün Tuzsuz Yenir? (Ödem Yönetimi)
Bu da “kilo aldırır mı” sorusuyla bağlantılı bir endişedir. Vücutta ödem (su tutma) yapma potansiyeli, yine sistemik (ağızdan) kullanılan kortizonla ilgilidir. Lokal bir enjeksiyon sonrası “tuzsuz diyet” yapmak şart değildir. Ancak, ben hastalarıma genellikle ihtiyaten “Sadece 1-2 gün yemeğinize ekstra tuz atmayın, çok tuzlu gıdalardan uzak durun” derim. Bu önerimse vücuttaki minimal ödem potansiyelini bile ortadan kaldırmak için basit bir önlemdir. Aylarca süren bir tuzsuz diyet gerekmez.
Kortizon Vücuttan Ne Kadar Sürede Atılır?
Kullandığımız ilacın türüne göre değişir. Eğer “depo” bir enjeksiyon kullandıysak, bu ilacın amacı zaten hemen vücuttan atılmak değil, uygulandığı bölgede 3 ila 6 hafta kalarak yavaş yavaş salınmak ve tedavi edici etkisini uzun süre göstermektir.
Ancak ilacın kan dolaşımına karışan ve “sistemik” etki yaratan kısmı birkaç gün içinde vücuttan büyük ölçüde temizlenir.
Kortizon İğnesi Yaptıranların Yorumları
İnternet forumlarında ve “Kadınlar Kulübü” gibi platformlarda bu konuda binlerce paylaşım bulunmaktadır. Bu yorumlar, gerçek hasta deneyimlerini aktarması açısından oldukça değerlidir. İnternette paylaşılan benzer deneyimlerden derlenen özet yorumlar şu şekildedir:
- “Omzum için kortizon iğnesi önerildiğinde çok korktum. ‘Kesin kilo alırım’ diye düşündüm. Ama omzumu bir aydır kaldıramıyor, geceleri uyuyamıyordum. Mecburen yaptırdım. İlk gün biraz ağrı oldu ama üçüncü günde ağrı tamamen geçti. İki ay oldu, ne kilo aldım ne başka bir yan etki. Meğer boşuna korkuyormuşum.”
- “Siyatik ağrım dayanılmaz hale gelmişti, bel fıtığından dolayı ameliyat deniyordu. Son çare epidural kortizon iğnesi oldum. O bacağıma vuran ağrı bir anda kesildi. Şimdi fizik tedaviye başladım. Sanırım ameliyatlık durumdan kurtuldum.”
- “Dizimdeki ödem için sıvı alındı ve kortizon yapıldı. Ertesi gün yüzümde ateş basması gibi bir kızarıklık oldu, çok panikledim. Doktor bunun normal olabileceğini söyledi. Gerçekten de ikinci gün tamamen geçti. Dizimdeki şişlik de indi.”
- “Tenisçi dirseği için iğne oldum ama o gece ağrım daha da arttı. ‘Daha kötü oldu’ diye korktum. Meğer kısa süreli ‘kortizon alevlenmesi’ olabiliyormuş. Buz uyguladım, bir gün sabrettim. Ertesi gün ağrı tamamen geçti. Bilmediğin zaman insan hemen panik oluyor.”
Uyarı: Bu yorumlar internet ortamında paylaşılan hasta deneyimlerinden derlenmiştir. Tamamen bilgi amaçlıdır. Kortizon iğnesi sonrası etkiler, yanıt süresi ve yaşanan belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Tedavi kararı ve tıbbi değerlendirme için mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır.
İğne Yapılan Yerde Ağrı ve Sertlik Normal Mi?
Evet, normaldir. Yukarıdaki hasta yorumunda da belirtildiği gibi, buna “kortizon alevlenmesi” denir. Hastaların yaklaşık %5-10’unda görülür. Enjeksiyondan sonraki ilk 24-48 saatte, iğne yapılan bölgede artan ağrı ve hassasiyet olabilir.
İlacın kendisinin yarattığı geçici bir reaksiyondur. Endişe edilecek bir durum değildir. En iyi tedavisi buz uygulamak ve gerekirse basit bir ağrı kesici almaktır. 1-2 gün içinde bu ağrı tamamen geçer ve kortizonun asıl iyileştirici etkisi başlar.
Kortizon İğnesinin Zararları Var Mıdır? (Uzun Süreli Kullanım Riski)
Kortizonun “zararları” kelimesi, onun kötüye kullanımıyla ilgilidir. Sorumluluk sahibi bir hekim olarak benim görevim, bu riskleri bilmek ve hastamı korumaktır.
Evet, kortizon iğnesinin potansiyel zararları vardır, ancak bu zararlar kontrolsüz ve çok sık yapıldığında ortaya çıkar:
Tendon Zayıflaması/Kopması
Özellikle tendonların içine veya çok sık aralıklarla aynı tendona kortizon yapılması, o tendonun yapısını zayıflatabilir ve nadiren de olsa kopmalara yol açabilir.
Kıkırdak Hasarı
Aynı şekilde, bir ekleme (örn: diz) çok sık kortizon yapılması, uzun vadede kıkırdak dokusuna zarar verebilir.
Enfeksiyon
Steril koşullara uyulmazsa, her enjeksiyonda olduğu gibi eklemde enfeksiyon riski vardır. Bu risk son derece düşüktür (1/15.000 civarı).
Bu riskler nedeniyle, biz ortopedi uzmanları aynı bölgeye yılda 3-4 defadan fazla kortizon enjeksiyonu yapmaktan kaçınırız.
Kortizon İğnesi Fiyatları 2025
Kortizon iğnesi fiyatları hakkında net bir rakam vermek doğru değildir. Fiyatlandırma; kullanılan ilacın (Diprospan, Prednol vb.) maliyetine ve en önemlisi işlemin yapıldığı bölgeye göre değişir.
Örneğin, basit bir diz eklemi enjeksiyonu ile ameliyathane koşullarında, skopi (röntgen) altında yapılan bir epidural (bel fıtığı) kortizon enjeksiyonunun maliyeti aynı değildir. Güncel fiyatlar ve sigorta kapsamı hakkında bilgi almak için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kortizon iğnesi acıtır mı?
İğnenin kendisi bir miktar acıtabilir, ancak biz bu işlemi genellikle lokal anestezik bir ilaçla karıştırarak yaparız. Bu sayede hem işlem sırasındaki ağrı azalır hem de işlem sonrası hasta hemen bir rahatlama hisseder.
İğnenin etkisi ne zaman başlar?
Lokal anesteziğin etkisi hemen başlar. Kortizonun asıl etkisi ise genellikle 24 ila 72 saat içinde kendini tam olarak gösterir.
Kortizon iğnesi ile PRP arasında ne fark var?
Kortizon bir yangın söndürücüdür; alevlenmeyi hızla baskılar. PRP ise vücudun kendi onarım mekanizmalarını tetikleyerek daha yavaş ama daha kalıcı bir iyileşme sağlamayı hedefler. Akut alevlenmelerde kortizonu, kronik durumlarda PRP’yi tercih edebiliriz.
Sonuç: Doktor Kontrolünde Güvenli ve Etkili Bir Tedavi
Kortizon iğnesi, modern tıbbın elindeki en güçlü yangın söndürücülerden biridir. İnternette kortizon iğnesi yaptıranlar yorumları okurken gördüğünüz olumsuzlukların çoğu, ağızdan alınan ilaçlarla veya kontrolsüz yapılan uygulamalarla ilgilidir.
Kortizondan değil, gereksiz ve bilinçsiz kortizon kullanımından korkmalıyız. Doğru teşhis, doğru doz ve tecrübeli bir hekimin elinde bu tedavi, sizi dayanılmaz ağrılardan hızla kurtarabilecek güvenli ve etkili bir yöntemdir.
Eğer siz de geçmeyen eklem, tendon veya bel ağrıları yaşıyorsanız ve bu tedavinin sizin için uygun olup olmadığını merak ediyorsanız, durumu birlikte değerlendirmek için randevu alabilir veya kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
