Ganglion kisti tendon zırhından ya da eklem kapsülünden meydana gelen jölemsi sıvıyla dolu kesedir. ‘Ganglion’ kelimesi düğüm demektir ve derinin altında oluşan düğüme benzer parça ya da yumruyu tarif etmek için kullanılır.
Ganglion kisti en yaygın görülen yumuşak dokulu selim kitledir. En çok bilekte oluşmasına rağmen, aynı zamanda sıklıkla ayakta gelişir, çoğunlukla ayağın üstünde, yine de başka yerlerde de olabilir. Ganglion kistinin boyutu değişir, küçülebilir ya da büyüyebilir hatta bazen daha sonra geri dönmek için birden bire kaybolabilir.
NEDENLERİ
Ganglion kistinin asıl sebebi bilinmese de, tek bir olay ya da tekrarlanan mikro-travmadan dolayı oluşabilir.
BELİRTİLERİ
Ganglion kisti aşağıdaki belirtilerden biri ya da daha fazlasıyla ilişkilendirilir:
- Gözle görülebilir yumru sıklıkla yaşanan tek belirtidir.
- Eğer kist sinire temas ediyorsa sızlama ve yanma
- Cansız acı veya ağrı ki bu kistin tendona ya da ekleme baskı yaptığını gösterir.
- Ayakkabıyla yumru arasındaki sürtünmeden dolayı ayakkabı giymedeki zorluk
TEŞHİS
Ganglion kistinin teşhisinin konulması için doktorunuz kapsamlı muayene edecektir. Yumru, gözle görülebilir ve belli bir şekilde baskı uygulandığında, derinin altında bağımsız bir şekilde hareket edecektir. Bazen doktor kiste ışık tutup kistten tahlil için bir miktar sıvı alabilir. Doktorunuz röntgen çekip, bazı vakalarda ek görüntüleme çalışmaları talep edebilir. ayak hastalıkları hakkında da bilgi edinebilirsiniz. el ve el bileği cerrahisi hakkında da bilgi edinebilirsiniz.
AMELİYATSIZ TEDAVİ
Ayaktaki ganglion kistini tedavi ederken çok çeşitli seçenekler vardır:
- Tedavisiz kontrol: Kist konforlusa ve yürümeye engel olmuyorsa, doktorunuz kisti zaman içinde dikkatlice izlemenin en iyisi olacağına karar verebilir.
- Ayakkabı değişimi: Kisti sürtmeyecek ve tahrişe neden olmayacak ayakkabı giymek önerilir. Buna ek olarak ayakkabının içine yerleştirilen ped kistin üzerindeki baskıyı azaltmaya yardımcı olacaktır.
- Aspirasyon ve enjeksiyon: Bu teknik kistteki sıvının çekilip steroid medikasyonunun enjekte edilmesinden oluşur. Birden fazla seansa ihtiyaç duyulabilir. Bazı vakalarda bu yaklaşım başarılı olsa da, bir çoğunda kist yeniden oluşur.
CERRAHİ MÜDAHALE NE ZAMAN GEREKİR?
Doktor Notu — Op. Dr. Gökçe Mık
Kliniğime ganglion kisti şikâyetiyle başvuran hastalarımı şu konuda özellikle bilgilendiririm: ganglion kisti yapısal olarak zararsız bir kist olmakla birlikte, ameliyat edilmesi gereken durumlarda lokal anestezi ile değil, genel anestezi altında ameliyathane koşullarında yapılan bir işlemle kistin bütünüyle çıkartılması gerekir. Aksi halde uygulanan diğer yöntemlerde kist sıklıkla tekrar edebilmektedir.
Diğer tedavi seçenekleri başarısız olursa ya da uygun olmazsa, kisti cerrahi müdahale ile almak gerekebilir. Kistin cerrahi müdahale ile alınmasının ardından tekrar oluşma oranı aspirasyon ve enjeksiyon tedavisine oranla daha düşüktür. Buna rağmen bazı vakalarda ganglion kisti tekrar oluşur.
Sıkça Sorulan Sorular
Ganglion kisti nedir?
Eklem/tendon kılıfından sıvı dolu yumuşak şişlik.
Nedeni?
Tam bilinmiyor; tekrarlayan hareket, genetik.
Tehlikeli mi?
Genellikle zararsız.
Kendi geçer mi?
%50 oranında gerileme.
Tedavi?
Gözlem, aspirasyon, kortizon, cerrahi.
Patlatmak doğru mu?
Hayır, profesyonel aspirasyon güvenli.
Ameliyat süresi?
20-30 dakika.
İyileşme?
4-6 hafta.
Tekrar?
Aspirasyon %50-70, cerrahi %10-20.
Hangi bölüm?
El cerrahi uzmanı.
